İdrar Kaçırma Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

İdrar kaçırma, toplumda sanıldığından çok daha yaygın görülen ancak birçok kişinin konuşmaktan çekindiği sağlık sorunlarından biridir. Her yaşta görülebilmekle birlikte özellikle ileri yaşlarda, kadınlarda doğum sonrası dönemde ve bazı kronik hastalıklara sahip bireylerde daha sık karşılaşılmaktadır. Pek çok kişi idrar kaçırmanın yaşlanmanın doğal bir sonucu olduğunu düşünerek bu durumu kabullenmekte veya utanma duygusu nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurmamaktadır. Oysa idrar kaçırma, yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen ve çoğu zaman tedavi edilebilen bir sağlık problemidir. Günümüzde gelişen tanı ve tedavi yöntemleri sayesinde idrar kaçırmanın nedeni belirlenebilmekte ve kişiye uygun tedavi seçenekleri planlanabilmektedir.

İdrar Kaçırma Nedir?

İdrar kaçırma, kişinin istemi dışında idrarını tutamaması ve kontrol edememesi olarak tanımlanır. Hafif düzeyde birkaç damla idrar kaçırmadan, mesanenin tamamen boşalmasına kadar farklı şekillerde görülebilir. Sorunun şiddeti ve görülme sıklığı kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişiler yalnızca öksürürken veya hapşırırken idrar kaçırırken, bazı kişiler ise ani sıkışma hissiyle tuvalete yetişemeden idrar kaçırabilir. İdrar kaçırma günlük yaşamı, sosyal ilişkileri, çalışma hayatını ve kişinin psikolojik durumunu olumsuz etkileyebilir.

İdrar Kaçırmanın Belirtileri Nelerdir?

İdrar kaçırma farklı belirtilerle kendini gösterebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• • Öksürürken, hapşırırken veya gülerken idrar kaçırma
• • Ağır kaldırırken idrar kaçırma
• • Ani ve şiddetli idrara çıkma isteği
• • Tuvalete yetişemeden idrar kaçırma
• • Sık idrara çıkma
• • Gece sık sık idrara kalkma
• • Mesanenin tam boşalmadığı hissi
• • Sürekli iç çamaşırının ıslanması Bu belirtilerin görülmesi durumunda değerlendirme yapılması önemlidir.

İdrar Kaçırmanın Nedenleri Nelerdir?

İdrar kaçırmanın tek bir nedeni yoktur. Birçok farklı faktör bu duruma yol açabilir. Kadınlarda görülen nedenler Kadınlarda idrar kaçırmanın en sık nedenleri arasında;

• • Gebelik ve doğum
• • Pelvik taban kaslarının zayıflaması
• • Menopoz sonrası hormonal değişiklikler
• • İleri yaş
• • Fazla kilo

yer almaktadır. Özellikle normal doğum sayısının artması pelvik taban kaslarında zayıflamaya neden olabilir.

Erkeklerde görülen nedenler Erkeklerde ise;

• • Prostat büyümesi
• • Prostat ameliyatları
• • Mesane çıkışındaki tıkanıklıklar
• • Nörolojik hastalıklar idrar kaçırmaya neden olabilmektedir.

Her iki cinsiyette görülebilen nedenler

Bazı sağlık sorunları kadın ve erkeklerde benzer şekilde idrar kaçırmaya yol açabilir.

Bunlar arasında;

• • İdrar yolu enfeksiyonları
• • Diyabet
• • Parkinson hastalığı
• • Multipl Skleroz (MS)
• • İnme
• • Obezite
• • Kronik kabızlık
• • Bazı ilaçların kullanımı bulunmaktadır.

İdrar Kaçırmanın Türleri Nelerdir?

İdrar kaçırma farklı mekanizmalarla gelişebilir. Stres Tipi İdrar Kaçırma En sık görülen tiplerden biridir. Öksürme, hapşırma, koşma, merdiven çıkma veya ağır kaldırma sırasında karın içi basıncın artmasıyla birlikte idrar kaçırılması şeklinde görülür. Kadınlarda daha yaygındır.

Sıkışma Tipi (Urgency) İdrar Kaçırma

Ani ve şiddetli idrar yapma isteği oluşur. Kişi çoğu zaman tuvalete yetişemeden idrar kaçırabilir. Bu durum aşırı aktif mesane ile ilişkili olabilir.

Karma Tip İdrar Kaçırma

Hem stres tipi hem de sıkışma tipi belirtilerin birlikte görüldüğü durumdur. Özellikle ileri yaş kadınlarda daha sık rastlanmaktadır.

Taşma Tipi İdrar Kaçırma

Mesanenin tam boşalamaması sonucu damla damla idrar kaçırılmasıdır. Genellikle prostat büyümesi veya idrar yolu tıkanıklıklarında görülebilir.

İdrar Kaçırma Tedavi Edilebilir mi?

Evet. Günümüzde idrar kaçırmanın birçok türü başarılı şekilde tedavi edilebilmektedir. Tedavi yöntemi; hastanın yaşı, genel sağlık durumu, idrar kaçırmanın tipi ve altta yatan nedene göre değişiklik gösterebilir.

Tedavi Seçenekleri

Yaşam tarzı değişiklikleri

Bazı hastalarda yaşam alışkanlıklarının düzenlenmesi şikâyetlerin azalmasına katkı sağlayabilir. Örneğin;

• • Fazla kilonun verilmesi
• • Düzenli egzersiz yapılması
• • Kabızlığın önlenmesi
• • Sigaranın bırakılması
• • Kafein tüketiminin azaltılması
• • Düzenli sıvı tüketimi faydalı olabilir.

Pelvik Taban Kas Egzersizleri

Kegel egzersizleri olarak da bilinen pelvik taban kası egzersizleri, özellikle stres tipi idrar kaçırmada etkili tedavi seçenekleri arasında yer almaktadır. Düzenli uygulandığında mesane kontrolünün güçlenmesine katkı sağlayabilir.

İlaç Tedavisi

Bazı idrar kaçırma türlerinde mesane kaslarının kontrolünü sağlamaya yönelik ilaç tedavileri uygulanabilir. İlaç seçimi mutlaka hekim değerlendirmesi sonrasında yapılmalıdır.

Cerrahi Tedavi

İleri vakalarda veya diğer tedavi yöntemlerinden yeterli fayda görülmediğinde cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Özellikle stres tipi idrar kaçırmada uygulanan cerrahi yöntemler birçok hastada başarılı sonuçlar sağlayabilmektedir.

İdrar Kaçırma Yaşam Kalitesini Etkilemesin

İdrar kaçırma; kişinin sosyal yaşamını, iş hayatını ve psikolojik iyi oluşunu etkileyebilen ancak çoğu zaman tedavi edilebilir bir sağlık sorunudur. Bu nedenle utanma veya çekinme duygusuyla şikâyetlerin gizlenmesi yerine erken dönemde değerlendirilmesi önemlidir. Erken tanı sayesinde hem altta yatan neden ortaya konulabilir hem de kişiye uygun tedavi planlanarak yaşam kalitesinin artırılması mümkün olabilir. İdrar kaçırma, yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası olarak kabul edilmemelidir. Günümüzde birçok idrar kaçırma türü uygun değerlendirme ve kişiye özel tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınabilmektedir. Günlük yaşamınızı etkileyen bu tür şikâyetleri ertelemek yerine, erken dönemde değerlendirilmesi sağlıklı bir yaşam için önemli bir adımdır.

İyilikle, Sağlıkla!