Sanal Anjiyo Nedir? Koroner BT Anjiyo Nasıl Yapılır?
Sanal Anjiyo Nedir?
Sanal anjiyo, tıbbi adıyla Koroner BT Anjiyografi (Koroner BT Anjiyo), kalbi besleyen koroner damarların bilgisayarlı tomografi (BT) teknolojisi kullanılarak ayrıntılı şekilde görüntülenmesini sağlayan ileri bir görüntüleme yöntemidir. Koroner arterlerde meydana gelebilecek daralma, plak oluşumu ve damar yapısındaki bazı değişikliklerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Klasik koroner anjiyografide kasık veya el bileğindeki bir atardamardan kateter ilerletilirken, sanal anjiyoda bu şekilde bir kateterizasyon işlemi uygulanmaz. Genellikle koldaki toplardamardan kontrast madde verilerek BT cihazında görüntüleme gerçekleştirilir. Bu nedenle Koroner BT Anjiyo, uygun hastalarda koroner damarların değerlendirilmesi için hekimlerin yararlanabildiği girişimsel olmayan görüntüleme seçeneklerinden biridir.
Koroner BT Anjiyo Ne İçin Yapılır?
Kalp kasının ihtiyaç duyduğu oksijen ve besinleri sağlayan koroner arterlerde zaman içerisinde plaklar oluşabilir. Bu plakların damar içinde daralmaya yol açması koroner arter hastalığı açısından önem taşır. Sanal anjiyo ile koroner damarların anatomik yapısı ayrıntılı olarak incelenebilir.
Koroner BT Anjiyografi ile hekim tarafından;
- • Koroner arterlerin genel anatomisi,
- • Damar duvarındaki plaklar,
- • Damar içerisinde daralma şüphesi,
- • Koroner arterlerin seyri ve yapısal özellikleri,
- • Koroner arter hastalığı açısından bazı bulgular
değerlendirilebilir.
Ancak görüntüleme sonucunda saptanan bulguların anlamı yalnızca görüntülere bakılarak değerlendirilmemelidir. Hastanın şikâyetleri, muayene bulguları, laboratuvar sonuçları ve diğer kardiyolojik tetkikleriyle birlikte hekim tarafından yorumlanması gerekir.
Sanal Anjiyo Nasıl Yapılır?
Sanal anjiyo işlemi klasik anjiyodan farklı bir süreç izler. Koroner damarların net görüntülenebilmesi için çekim öncesinde hastanın hazırlanması ve kalp hızının görüntüleme açısından uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekebilir.
1. Çekim Öncesi Değerlendirme
İşlem öncesinde hastanın mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar, böbrek fonksiyonları ve kontrast maddeye karşı daha önce gelişmiş bir reaksiyon olup olmadığı sorgulanabilir. Kalp hızı da Koroner BT görüntülerinin kalitesini etkileyebildiği için işlem öncesinde değerlendirilir.
2. Damar Yolunun Açılması
Sanal anjiyoda kasık veya el bileğindeki atardamardan kalbe kadar kateter ilerletilmez. Bunun yerine genellikle koldaki bir toplardamardan damar yolu açılır. Görüntüleme sırasında koroner damarların BT görüntülerinde daha net görülebilmesi amacıyla iyot içeren kontrast madde bu damar yolundan uygulanır.
3. BT Cihazında Görüntüleme
Hasta BT cihazının masasına sırtüstü uzanır. Kalp ritminin takip edilebilmesi amacıyla göğüs bölgesine elektrotlar yerleştirilebilir. Çekim sırasında hastadan kısa süreliğine nefesini tutması istenebilir. Bu sırada cihaz kalp ve koroner damarlara ait çok sayıda kesitsel görüntü elde eder. Gelişmiş bilgisayar yazılımları aracılığıyla elde edilen veriler işlenerek koroner damarların ayrıntılı ve üç boyutlu görüntüleri oluşturulabilir.
Sanal Anjiyo Ne Kadar Sürer?
Koroner BT Anjiyo görüntülerinin elde edilmesi oldukça kısa sürebilir. Ancak hastanın hazırlanması, damar yolunun açılması, kalp hızının değerlendirilmesi ve gerektiğinde çekime uygun hale getirilmesi gibi aşamalar nedeniyle sağlık kuruluşunda geçirilen toplam süre yalnızca görüntüleme süresinden daha uzun olabilir. Bu nedenle “sanal anjiyo 10 dakika sürer” ifadesindeki süre ile hastanın sağlık kuruluşuna girişinden çıkışına kadar geçen toplam süre birbirinden ayrılmalıdır. İşlem süresi hastanın kalp hızı, genel sağlık durumu ve kullanılan görüntüleme protokolüne göre değişebilir.
Sanal Anjiyo Ağrılı Bir İşlem midir?
Sanal anjiyoda klasik anjiyografide olduğu gibi bir atardamardan kateter ilerletilmez. Hastanın hissettiği temel girişim, koldan damar yolu açılmasıdır. Kontrast madde verildiği sırada bazı kişilerde kısa süreli sıcaklık hissi veya vücuda sıcak bir sıvı yayılıyormuş hissi oluşabilir. Bu durum genellikle kısa sürelidir. İşlem sırasında hasta BT masasında hareketsiz şekilde uzanır ve sağlık ekibinin nefes tutma gibi yönlendirmelerini takip eder.
Sanal Anjiyo ile Klasik Anjiyo Aynı Şey midir?
Hayır. Her iki yöntem de koroner damarların değerlendirilmesinde kullanılabilse de uygulama biçimleri ve kullanım amaçları açısından önemli farklılıkları vardır. Sanal anjiyo, bilgisayarlı tomografi kullanılarak gerçekleştirilen girişimsel olmayan bir görüntüleme yöntemidir. Görüntüleme amacı taşır. Klasik koroner anjiyografi ise atardamar içerisinden ilerletilen bir kateter aracılığıyla gerçekleştirilir. Ayrıca gerekli görülen durumlarda balon veya stent gibi girişimsel tedavilerin uygulanabilmesine olanak sağlayabilir. Bu nedenle sanal anjiyo klasik anjiyonun her durumda yerine geçen bir yöntem değildir. Hangi yöntemin tercih edileceğine hastanın şikâyetleri, kalp-damar hastalığı riski, daha önce yapılan tetkikler ve hekimin klinik değerlendirmesi doğrultusunda karar verilir.
Sanal Anjiyo Kimlere Yapılabilir?
Koroner BT Anjiyografi her hastaya rutin olarak uygulanması gereken bir tarama testi değildir. Hekim değerlendirmesi sonucunda özellikle koroner arter hastalığı şüphesinin araştırılması gereken bazı hastalarda tercih edilebilir. Göğüs ağrısı gibi şikâyetleri bulunan, kalp-damar hastalığı açısından risk faktörleri taşıyan veya önceki tetkiklerinin ardından koroner damarlarının anatomik olarak değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan kişilerde hekim tarafından Koroner BT Anjiyo istenebilir. Hastanın yaşı, şikâyetleri, kalp ritmi, böbrek fonksiyonları, mevcut hastalıkları ve diğer tetkik sonuçları birlikte değerlendirilir.
Sanal Anjiyo Öncesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?
Koroner BT Anjiyo öncesinde hastanın tıbbi geçmişinin sağlık ekibi tarafından bilinmesi önemlidir.
Özellikle;
- • Düzenli kullanılan ilaçlar,
- • Böbrek hastalığı veya böbrek fonksiyonlarında bozukluk,
- • Daha önce kontrast maddeye karşı gelişen reaksiyon,
- • Gebelik veya gebelik şüphesi,
- • Kalp ritim bozuklukları,
- • Diyabet ve diğer kronik hastalıklar
işlem öncesinde sağlık ekibine bildirilmelidir. Çekim öncesinde açlık, kafein tüketimi veya kullanılan ilaçlarla ilgili farklı hazırlıklar istenebilir. Hastalar kendilerine verilen hazırlık talimatlarına uymalı ve herhangi bir ilacı hekim önerisi olmadan bırakmamalıdır.
Sanal Anjiyo Damar Tıkanıklığını Gösterir mi?
Koroner BT Anjiyografi, koroner arterlerin iç yapısının ve damar duvarındaki plakların değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Elde edilen görüntüler üzerinden damar içerisinde daralma bulunup bulunmadığı ve varsa darlığın özellikleri radyoloji ve ilgili klinik branşlar tarafından değerlendirilebilir. Bununla birlikte görüntülemede önemli bir daralma şüphesi saptanması durumunda hastanın ileri tetkiklere veya klasik koroner anjiyografiye yönlendirilmesi gerekebilir. Sanal anjiyo sonucunun tek başına tedavi kararı anlamına gelmediği unutulmamalıdır.
Sanal Anjiyonun Avantajları Nelerdir?
Uygun hastalarda Koroner BT Anjiyo’nun öne çıkan özelliklerinden biri işlemin girişimsel olmamasıdır. Atardamar içerisinden kalbe kateter ilerletilmesine ihtiyaç duyulmaması nedeniyle görüntüleme süreci klasik koroner anjiyografiden farklıdır.
Ayrıca;
- • Koroner damarların ayrıntılı görüntülerinin elde edilebilmesi,
- • Üç boyutlu rekonstrüksiyonların oluşturulabilmesi,
- • Çekimin kısa sürede tamamlanabilmesi,
- • Koroner damarların yanı sıra çevre anatomik yapıların da değerlendirilebilmesi,
- • Tanısal amaçlı girişimsel olmayan bir yöntem olması
önemli özellikleri arasındadır.
Bununla birlikte her görüntüleme yönteminin avantajları kadar sınırlılıkları da bulunmaktadır. Bu nedenle yöntemin hasta için uygun olup olmadığına hekim karar vermelidir.
Sanal Anjiyonun Riskleri Var mıdır?
Sanal anjiyo girişimsel olmayan bir görüntüleme yöntemi olsa da tamamen risksiz değildir. Bilgisayarlı tomografi nedeniyle hasta iyonizan radyasyona maruz kalır. Ayrıca görüntüleme için kullanılan iyot içeren kontrast madde bazı kişilerde istenmeyen reaksiyonlara neden olabilir ve özellikle böbrek fonksiyonları açısından belirli hastalarda dikkatli değerlendirme gerekebilir. Bu nedenle işlem öncesindeki tıbbi değerlendirme önemlidir. Hekim, görüntülemeden elde edilmesi beklenen tıbbi faydayı olası risklerle birlikte değerlendirerek Koroner BT Anjiyo’nun hasta için uygun olup olmadığına karar verir.
Sanal Anjiyo Sonrasında Günlük Hayata Dönülebilir mi?
Sanal anjiyoda atardamar üzerinden gerçekleştirilen girişimsel bir kateterizasyon bulunmadığından, birçok hasta işlem tamamlandıktan ve gerekli kısa süreli takip gerçekleştirildikten sonra günlük yaşamına dönebilir. Ancak işlem sırasında kullanılan ilaçlar, kontrast maddeye verilen yanıt ve hastanın genel sağlık durumu nedeniyle kişiye özel öneriler değişebilir. Bu nedenle işlem sonrasında sağlık ekibinin verdiği talimatlara uyulmalıdır.
Sanal Anjiyo Sonucu Nasıl Değerlendirilir?
BT cihazından elde edilen görüntüler özel yazılımlar yardımıyla işlenerek koroner damarların farklı açılardan incelenmesine olanak sağlayan görüntüler oluşturulur. Radyoloji uzmanı görüntüler üzerinde koroner arterlerin anatomisini, damar duvarlarını, plakları ve olası daralmaları değerlendirir. Rapor sonucunun hastanın klinik durumu ile birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Gerektiğinde kardiyoloji uzmanı tarafından ek tetkik veya tedavi planlaması yapılabilir.
TUSA Hastanesi’nde Koroner BT Anjiyo (Sanal Anjiyo)
TUSA Hastanesi’nde Koroner BT Anjiyo (Sanal Anjiyo) ile kalbi besleyen koroner damarların ayrıntılı olarak görüntülenmesi ve değerlendirilmesi mümkündür. Sanal anjiyo işleminin sizin için uygun olup olmadığı, mevcut şikâyetleriniz, tıbbi geçmişiniz ve hekiminizin değerlendirmesi doğrultusunda belirlenir.
